Aynı sac veya boru iki projeye lazım. A şefi “müşteri pazartesi geliyor” der. B şefi “kaynak istasyonu boş, önce biz keselim” der. Depocu arada kalır. Kim sesi gür çıkarsa malzeme ona gider. Teknik ofis hâlâ “stokta var” diye iki işi de planlar. Paylaşım kuralı yoksa depo siyaset alanıdır; stok listesi yalandır.
Bu sahne büyük hatlarda her hafta gelir. “Benim” iddiası karakter meselesi değildir; öncelik ve rezervasyonun tek listede olmamasıdır. Toplantıda karar alınır, öğleden sonra ses yüksekliği kazanırsa karar kâğıdı dekordur.
Sonuç zinciri
- Diğer proje sessizce malzeme kaybeder. Termin sürprizi son hafta çıkar; kimse “geçen salı alındı”yı hatırlamaz.
- “Kim aldı?” sorusu kişisel çatışmaya döner. Depocu taraf seçmek zorunda kalır; saha gerilimi üretir.
- Teknik ofis eski stokla plan yapmaya devam eder. Excel yeşil, rafta fiilen yok.
- Satınalma iki sipariş açar. Fire, fazla stok ve maliyet şişer; “güvence” diye alınan malzeme köşede yatar.
- Üretim hattı yanlış işe kayar. Hazır malzeme olan iş değil, sesi çıkan iş ilerler. Haftalık öncelik listesi boşa çıkar.
Yanlış refleksler
“Depocu karar versin.” Depocu lojistikçidir, proje önceliği değildir. Kararı ona yıkmak adaletsizliktir.
“Kim önce isterse onun.” İlk gelen kazanır kuralı planı öldürür. Acil işler bağırarak gelir; sessiz kritik işler ölür.
“İkisini de yarı yarıya ver.” Ölçü yetmezse iki iş de yarım kalır. Paylaşım matematiksel görünür, imalat gerçeğinde felakettir.
“Sonra satınalma yetiştirir.” Termin hesabı “sonra”ya kurulmaz. Geç sipariş, geç malzeme, geç hat demektir.
Kural yoksa kaos vardır
Öncelik tek listede olmalı: proje, kalan gün, kritik malzeme, kim ayırdı. Rezervasyon veya yazılı ayırma yoksa depo sözlü talimatla yönetilir; söz unutulur. Büyük hatlarda “benim” iddiası her gün gelir; sistem yoksa her gün yeniden müzakere edilir.
Öncelik toplantısı da yetmez. Toplantıda karar alınır, öğleden sonra sahada ses yüksekliği kazanırsa karar kâğıdı dekordur.
Pratik kurallar
- Kritik malzemede rezervasyon veya yazılı ayırma zorunlu. “Sözlü ayırdık” geçersiz.
- Öncelik tek sayfada. Proje / termin / kritik kalem; şef kopyası değil, ortak liste.
- “Benim” iddiası toplantı dışında geçersiz. Acil değişim yazılı ve gerekçeli olsun.
- Depocu talimatı kayıttan alsın. Telefonla “ver şuna” yasağı — en azından not düşülsün.
- Çatışan iki talep = teknik ofis / planlama kararı. Depo hakem değildir; karar mercii bellidir.
İnsya ERP ile ne değişir?
“Benim” tartışması depo siyasetidir. Stok Takip proje rezervasyonu malzemeyi kayda ayırır; Proje Takip termin/öncelik ortak listede durur; Üretim Takip iş hazırlama serbest miktarı gösterir.
İnsya ERP’yi öneriyoruz çünkü sesi gür çıkan şef stok politikası olamaz. Rezervasyon yoksa her gün yeniden müzakere edersiniz.
Test
Depocuya gidin, raftaki bir plakayı işaret edin:
- “Bu plaka kimin?” — cevap net mi, kayıt var mı?
- Aynı plakayı isteyen ikinci bir şef olsa prosedür ne — yazılı mı?
- Teknik ofisin “serbest stok” satırı ile depodaki fiili serbest aynı mı?
Cevap “şu an X şefin” ve kayıt yoksa stokunuz güç ilişkisine bağlıdır. Güç ilişkisiyle fabrika yönetilir; ölçeklenmez.